AKTIVITEITEN UIT HET VERLEDEN

2013:

Zondag 12 mei LEZING OVER G.C. SLIEKER (1861-1945)
Asing Walthaus, als cultuurredacteur en filmkenner verbonden aan de Leeuwarder Courant, zal vertellen over de in Leeuwarden geboren filmpionier George Christiaan Slieker (1861-1945). Hij was de eerste Nederlandse bioscoopondernemer die vanaf 16 juli 1896 met een bioscooptent op het Wilhelminaplein films vertoonde. Hij adverteerde in een tijd dat 'de kinematograaf' bij het grote publiek nog nauwelijks bekend was: 'Allen die dus iets nieuws en tevens overweldigend schoons willen zien moeten niet verzuimen een kijkje te nemen.' Onlangs is als eerbetoon aan Slieker het Filmhuis in Leeuwarden omgedoopt tot 'Slieker Film'. In het HCL is een kleine vitrine met drukwerk van en over Slieker ingericht.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL.

Zondag 28 april DE LEEUWARDER JAREN VAN GERRIT BENNER
Lezing van Doeke Sijens over kunstschilder Gerrit Benner (1897-1981) in het kader van de manifestatie rond de Leeuwarder BKR kunst. Benner was een autodidactische schilder die zijn brood moest verdienen met het voeren van een winkel in leerwaren in de Pijlsteeg te Leeuwarden. Hij heeft zelfs even steun van de gemeentelijk sociale dienst ontvangen. Enkele jaren lang hanteerde hij het Cobra-idioom in zijn schilderkunst maar vanaf 1955 richtte hij zich met name op het Friese landschap. Hij werd vooral bekend door zijn abstracte, veelkleurige landschapsschilderingen in neo-expressionistische stijl.
Lezing in het kader van de manifestatie rond de Leeuwarder BKR kunst.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL.

Woensdag 24 april HET IMAGO VAN DE ORANJES. DE ORANJES DOOR DE EEUWEN HEEN MET EEN BLIK OP DE TOEKOMST
Naar aanleiding van de troonsbestijging van koning Willem-Alexander laat royaltykenner Bearn Bilker zijn licht schijnen over het Nederlandse koningschap door de eeuwen heen. De inhuldiging van onze aanstaande koning op 30 april 2013 in Amsterdam, zal betekenen dat de zevende vorst van het koningshuis Oranje-Nassau wordt ingehuldigd.
Het koningschap in de Nederlanden heeft een andere oorsprong dan doorgaans de andere Europese koninkrijken. Wat houdt het koningschap precies in? Wat is de oorsprong, welke vormen van koningschap bestonden en bestaan er? En heeft het begrip "bij de gratie Gods" nog betekenis?
Bearn Bilker, voorzitter van Stichting Nassau en Friesland, zal stil staan bij het begrip "koningschap. " Hij zal vooral ook de voorwaarden waaraan het koningschap al eeuwen aan moet voldoen, belichten.
Dat zijn o.a.: de mate van acceptatie, de verhouding met regering en onderdanen, de democratisering , de politieke invloed (of macht), en de huwelijkspolitiek.
Een essentieel onderdeel is en blijft: de p.r. , zoals het contact met burgers en instellingen en hoe gaat men om met maatschappelijke ontwikkelingen. De Oranjes zijn (bijna) altijd meester geweest in het hebben van een goed imago.
Na de pauze is er gelegenheid tot het stellen van vragen.
Plaats: Stadhouderlijk Hof (Gele zaal), Hofplein 29, Leeuwarden. Tijd: 20.00 uur. Organisatie: Stichting Nassau en Friesland. Entree: € 5,--.

Zondag 21 april GEALLIEERDE PILOTEN OP DE NOORDERBEGRAAFPLAATS
Alexander Tuinhout en Douwe Drijver vertellen over de geschiedenis van de Fliegerhorst Leeuwarden en neergehaalde vliegtuigen. Centraal staat de bij Boazum neergestorte Britse bommenwerper, waarvan de bemanning is begraven op de Noorderbegraafplaats.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL i.s.m. Stichting Missing Airmen Memorial Foundation.

Zondag 14 april MIDDAG OVER DE VIERHUISTERWEG E.O.
Lezing en presentaties over de geschiedenis van de Vierhuisterweg e.o.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL i.s.m. buurtvereniging ‘Om ‘e Klokslach'.

Zaterdag 6 april BIJEENKOMST NGV IN KADER MUSEUMWEEKEND
Dit wordt een heel ander evenement dan u bij ons gewend bent. In het kader van het Museumweekend werken wij samen met het Historisch Centrum Leeuwarden aan een presentatie van de mogelijkheden om een genealogie op te zetten en aan te kleden met gegevens uit de archieven en musea, al dan niet via websites. Het programma gaat de hele middag door en is voor belangstellenden vrij toegankelijk. Er is een doorlopende videopresentatie waarop een en ander wordt toegelicht. Vrijwilligers van HCL, en de NGV zullen er zijn om te helpen, informatie te verstrekken en vragen te beantwoorden. Sleep iedereen in uw omgeving die genealogische vragen heeft mee naar dit zeldzame evenement. Voor meer informatie (e-mail): Klik hier om een e-mail te maken.
Plaats: HCL. Aanvang: 13.30 u. Einde: 16.00 u. Organisatie: NGV, afd. Friesland

Zaterdag 6 april PRESENTATIE NIEUW OLDEHOVELIED MELVIN VAN ELDIK
Om 14.00 uur presenteren Melvin van Eldik & friends ter gelegenheid van de opening van het nieuwe Oldehove-seizoen, het nieuwe Oldehovelied vanaf de Trans, de torenomloop van de Oldehove. Liwwadder tekst op de melodie van ‘All along the watchtower' van Bob Dylan/Jimi Hendrix. Melvin van Eldik (zang/gitaar) wordt begeleid door Piet Kok (zang/gitaar) en Roelof Reineman (gitaar). In opdracht van Historisch Centrum Leeuwarden. ‘Oh Oldehove, staat al jaren skeef, oh Oldehove, toaren waar ik feul om geef!'

Zaterdag 6 en zondag 7 april MUSEUMWEEKEND
Met onder meer gratis toegang tot het Pier Pander Museum en de Oldehove. Zaterdag in het HCL (tussen 14.30 en 17.00 uur) doorlopende presentaties voor beginnende stamboomonderzoekers (met vrije inloop), met hulp en advies van ervaren genealogen; Zondag in het HCL (tussen 13.00 en 16.30 uur) rondleidingen door de schatkamer. Organisatie: HCL i.s.m. NGV e.a.

Zondag 24 maart DE WATERPOORT VERSUS DE OLDEHOVE
Henk Doevendans, journalist en bekend ‘Snekoloog', vergelijkt de Waterpoort van Sneek met de Leeuwarder Oldehove. Niet alleen de bouwhistorie van beide objecten, maar vooral de ontwikkeling tot stadsicoon komt aan de orde in deze jaarlijkse Oldehovelezing.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL.

Zondag 17 maart ARCHITECT H.R. STOETT IN LEEUWARDEN
Lezing over leven en werk van architect Herman Rudolf Stoett door Jelmer Eisma. Stoett ontwierp in Leeuwarden o.a. het Marcelis Goverts Gasthuis (1877), De Harmonie (1881) en de Joodse School (1886).
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL.

Zondag 10 maart ROND AEBINGASTATE
Lezing van Willem Jezeer van ADC ArcheoProjecten over recente archeologische vondsten bij het Drachtsterplein.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL i.s.m. de gem. archeoloog en Aed Levwerd.

Zondag 3 maart LEEUWARDER STADSTYPES
Albert Pasma vertelt over rare snaken, pommeranten en andere stadstypes uit vooral het derde kwart van de vorige eeuw, waarbij vele nog vers in het geheugen liggende markante stadsgenoten de revue zullen passeren. Denk hierbij b.v. aan de 'nestor' Bonne van der Zee van het Tehuis voor Dak- en Thuislozen "De Terp", voorheen De Practische Hulp, aan straatmuzikant Ouwe Hat, Wiebren Wierstra van de Leeuwarder Griezelkelder, Blauwe Hannes, Hinke IJsselstein, bijgenaamd 'De Barones' en 'Tinus met de tassen' die eiigenlijk Johannes Cornelis Nijdam heette. De levens van enkele van deze toch wel zonderlinge figuren werden soms getekend door dieptrieste persoonlijke drama's.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL.

Zondag 24 februari REMBRANDT EN SASKIA IN DE HERMITAGE
Larisa Shcherbenok, o.a. docent aan de Seniorenacademie Noord-Nederland, vertelt over Rembrandt en Saskia aan de hand van enkele portretten in de Hermitage te Sint Petersburg.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL i.s.m. Russische Salon Leeuwarden

Dinsdag 19 t/m vrijdag 22 februari HELP PAKE EN BEPPE DE VAKANTIE DOOR
In de voorjaarsvakantie staat ook het HCL traditiegetrouw weer in het teken van 'Help pake en beppe de vakantie door'. Tijdens deze week bieden musea en archieven in Friesland activiteiten aan voor kinderen en hun grootouders.
Zie voor het programma o.a. www.helppakedevakantiedoor.nl.

Zaterdag 16 februari BIJEENKOMST NGV
Vergadering van de Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Friesland met lezingen of praatjes. De lezing deze middag - 'Een arbeidersfamilie uit de Friese Wouden' - zal worden verzorgd door Johan Frieswijk. Johan was tot 2010 als historicus voor de nieuwste geschiedenis verbonden aan de Fryske Akademy te Leeuwarden. Publiceerde over arbeiders-geschiedenis en de Friese geschiedenis, maar daarnaast ook over zijn eigen familie: 'Een arbeidersfamilie uit de Friese Wouden', in Jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 2007. Hierover gaat dus ook zijn lezing. Hij schrijft:
'Toen ik in 2007 tegelijkertijd bezig was met de illustraties van een artikel over mijn eigen familie en een boek over de uit het Drentse patriciaat afkomstige maar in Heerenveen geboren en getogen Aleida Houwink, getrouwd met de Overijsselse patriciër Robbert van Hasselt werd ik pijnlijk getroffen door de sociale verschillen. Van mijn eigen familie was er nauwelijks beeldmateriaal! Maar dat niet alleen, ook van mijn voorvaders uit de arbeidersklasse wist ik bijna niets.
De lezing begint bij mijn uit Drachten afkomstige familie: welgestelde boeren en kooplieden, liefdepredikers bij de menisten en aanvoerders van de Bataafse Revolutie in het eigen dorp. Vervolgens zal ik de tak volgen, waaruit ik voortkom: verarmd tot losse land- en veenarbeiders en het doopsgezinde geloof ingeruild voor de hervormde, later christelijk-gereformeerde richting. Hoe verzamel je gegevens over arbeidersgezinnen uit de schaarse bronnen, waarin ze voorkomen (vaak alleen de burgerlijke stand) en wat voor feiten kun je daaraan ontlenen?'
Van de familie bestaan 2 boeken met een stamboom: A.W. Leistra en W.Tsj. Vleer (De Leistra's en verwante geslachten, 1962) en A. Frieswijk (Genealogie van de familie Frieswijk, 2007). De in het blauwe boekje voorkomende familie Frieswijk was daaraan niet verwant.
Plaats: HCL. Aanvang: 13.30 u. Organisatie: NGV.

Zondag 10 februari REMBRANDT EN SASKIA IN DE FILM
Vertoning van filmfragmenten geselecteerd door en met inleiding en commentaar van Asing Walthaus.
De eerste film over Rembrandt (waarschijnlijk rond 1912 gemaakt) is verloren gegaan. In 1914 verschijnt in de Verenigde Staten de film The Stolen Rembrandt. Er worden in Amerika meer Rembrandtfilms gemaakt, o.a. in 1936 met Charles Laughton in de hoofdrol. Nederland volgt in 1940 met een film onder regie van Gerard Rutten. In de herfst van 1941 komt de Duitse bezetter met een grootse filmproductie over Rembrandt. In 1957 maakt Bert Haanstra een bijzondere documentaire ter gelegenheid van Rembrandt's 350ste geboortejaar. De film toont o.a. een collage van verschillende zelfportretten, waardoor de kijker Rembrandt langzaam ouder ziet worden. In 1977 regisseert en produceert Jos Stelling Rembrandt fecit 1669, over de laatste levensjaren van de schilder. In 1999 verschijnt de grote Europese (Engelstalige) productie Rembrandt met Klaus Maria Brandauer in de hoofdrol. De Britse regisseur Peter Greenaway maakt in het Rembrandtjaar 2006 Nightwatching, over Rembrandt en diens drie vrouwen.
Deze activiteit wordt georganiseerd in het kader van de manifestatie ‘Sporen van Saskia'.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL i.s.m. Cinema Ascona.

Zondag 27 januari LEZING OVER DE MTV-WIJK
Jaap de Groot en Henk de Vries zullen aan de hand van oude foto's over de MTV-wijk vertellen. De nadruk zal liggen op de geschiedenis en bijzondere bouwkundige elementen. In de onmiddellijke nabijheid vab deze buurten bevindt zich één van de groene longen van Leeuwarden, waarvan de Oude Begraafplaats en het Rengerspark de fraaiste onderdelen vormen. De historie van dit gebied begint in de middeleeuwen met de terp Fiswerd. Later werd ter plekke het leprozenhuis gevestigd. Een flink deel van de huidige bebouwing dateert uit de 19e eeuw. Aan de Noordersingel en Spanjaardslaan verrezen vooral grote herenhuizen welgestelden. In de muziek- en vogelwijken werd, ingegeven door woningnood, meer seriematig gebouwd. In de jaren 1970 trok de Transvaalwijk landelijke aandacht als eerste stadsvernieuwingswijk van Nederland.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 u. Organisatie: Aed Levwerd i.s.m. HCL.

Zondag 20 januari TROELSTRA EN LEEUWARDEN
Piet Hagen, winnaar van de Dr. Joast Halbertsmaprijs 2012, met ‘Politicus uit hartstocht', vertelt over Leeuwarder aspecten van Piter Jelles Troelstra.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL.

Zondag 13 januari ROODBAARD IN LEEUWARDEN
Lezing van Els van der Laan over de inrichting van de Prinsentuin en andere door architect Lucas Pieters Roodbaard (1782-1851) ontworpen tuinen in Leeuwarden. Activiteit in het kader van de manifestatie ‘Roodbaards Rijkdom'.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL i.s.m. Noordpeil.

Zondag 6 januari VROUWEN OP HET LEEUWARDER IJS
Lezing annex Powerpointpresentatie van Hedman Bijlsma over vrouwenrijderijen: een gouden oorijzer, Stadsprijzen, de Gouden Bal en een Gouden schaatsje.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL.

2012:

Zondag 16 december MIDDAG MET REMBRANDTKENNERS
Nog altijd hoort Rembrandt tot de meest onderzochte kunstenaars ter wereld. Er worden steeds weer nieuwe vondsten gedaan over het leven en het rijke oeuvre van de beroemdste zeventiende eeuwer.

In het kader van de tentoonstelling Sporen van Saskia is er in het Historisch Centrum Leeuwarden (HCL) een middag met een aantal toponderzoekers die hun licht zullen laten schijnen over Saskia en Rembrandt in de archieven.

Rembrandt-biograaf Gary Schwartz vertelt over zijn Rembrandt-studie van een aantal jaren geleden. De Nijmeegse hoogleraar Volker Manuth gaat in op het Rembrandt Documents-project.

Saskia-biograaf Ben Broos - hij is ook medesamensteller van de tentoonstelling in het HCL – vindt nog steeds nieuw materiaal over Rembrandts familieleven.

En Jaap van der Veen van het Rembrandthuis in Amsterdam gaat in op de Uylenburgh-connectie. Eerst vertellen de onderzoekers over de actuele stand van zaken met hun research en daarna wordt er onder leiding van de Groningse hoogleraar Yme Kuiper verder gepraat over de nog altijd niet aflatende stroom Rembrandt-publicaties.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL en Stichting Culturele Herdenkingen in Fryslân.

Zaterdag 15 december BIJEENKOMST NGV
Vergadering van de Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Friesland met lezingen of praatjes. Deze middag een lezing, verzorgd door de heer P.F. Visser met als onderwerp: Jhr. de Geer, zijn leven verknoeid?
Plaats: HCL. Aanvang: 13.30 u. Organisatie: NGV.

Zondag 25 november LEZING OVER LEEUWARDER SCHILDERS IN DE 17e EEUW
Piet Bakker, auteur van De Friese Schilderkunst in de Gouden Eeuw (en winnaar van de Eekhoffprijs 2012), vertelt over vak- en tijdgenoten van Rembrandt in Leeuwarden. O.a. Wybrand de Geest, Lambert Jacobsz en Jan Jansz de Stomme zullen de revue passeren. Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL.

Zondag 18 november LEZING OVER LEEUWARDER SCHEEPSWERVEN
De inhoud van de lezing zal worden opgeknipt in twee delen. Frits Jansen zal zich toeleggen op de ijzeren skûtsjebouw bij Johannes de Roos en Jan van der Meijden aan de Dokkumer Ee en bij Ate Tjibbeles van der Werff op Schilkampen. Hij zal een antwoord geven op vragen als 'Waar lagen de werven?' Wanneer werd er met de scheepsbouw begonnen? Wanneer ging men daar over van houtbouw op ijzerbouw? Wat werd er zoal gebouwd? Vervolgens zal Jelmer Kuipers het woord voeren over de jachtwerven in Leeuwarden en Jacht & Bootwerf Jan Langenberg, voorheen van Molle van der Werf aan het Vliet, en Gebroeders Drijver in het bijzonder. De bouw van de zestienkwadraat en vele ander typen zulle de revue passeren, maar daarnaast ook de ontwikkeling van de werven.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 u. Organisatie: Werkgroep Industrieel Erfgoed Leeuwarden (WIEL) van de LHV Aed Levwerd

Zaterdag 17 november BIJEENKOMST NGV
Vergadering van de Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Friesland met lezingen of praatjes. Deze middag een contactmiddag met tienminutenpraatjes.
Plaats: HCL. Aanvang: 13.30 u. Organisatie: NGV.

Woensdag 14 november LEZING THERA COPPENS OVER SOPHIE VAN SAKSEN WEIMAR EISENACH
Door haar verregaande bescheidenheid is groothertogin Sophie van Saksen Weimar Eisenach - dochter van koning Willem II - in onze historie totaal over het hoofd gezien. En toch is deze kleine prinses een vrouw van wereldformaat, die voor de cultuur meer betekenis heeft dan welke Oranjevorst ook.
Op achttienjarige leeftijd wordt ze uitgehuwelijkt aan erfgroothertog Carl Alexander en houdt haar intocht in Weimar, dat sinds de dood van Goethe teert op de roem van weleer. Hier ontplooit zij haar grote talenten; zij wordt leerlinge van Franz Liszt, ontvangt Hans Christian Andersen en verricht op sociaal gebied baanbrekend werk. Bovendien heeft zij de zorg voor haar familie in Den Haag, waar de Oranjedynastie door het wangedrag van Willem III wordt ondermijnd.
Bitter teleurgesteld in haar verwrongen huwelijksleven en in de huwelijken van haar kinderen, ontvangt Sophie aan het eind van haar leven de felbegeerde erfenis van Goethe. Met het door haar in Weimar gebouwde Goethe-Schillerarchief en de 143-delige Sophienausgabe verwerft ze wereldfaam.
Thera Coppens - auteur van Sophie in Weimar. Een prinses van Oranje in Duitsland - zal aan de hand van een powerpointpresentatie o.m. vertellen over het bezoek van koning Willem II en koningin Anna Pavlovna met hun gezin aan Friesland in 1841 waarbij prinses Sophie zich zozeer amuseerde, dat ze zich in Friese klederdracht hulde en daarvan een portret liet maken. Dit portret stuurde ze naar haar neef Carl Alexander in Weimar, die een jaar later met haar trouwde.
Thera Coppens heeft met haar boek gezorgd voor eerherstel van een indrukwekkende vrouw, en voor een verrijking van de Duits-Nederlandse geschiedenis, zoals die zich afspeelde tussen Den Haag, Brussel en Weimar.
Plaats: Historisch Centrum Leeuwarden, Groeneweg 1, Leeuwarden. Aanvang: 20.00 u. Organisatie: Stichting Nassau en Friesland

Zondag 4 november LEEUWARDEN TOEN (EN NU)
Aan de hand van foto's neemt Ad Fahner ons mee op een wandeling door het Liwwadden van vroeger en nu.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 u. Organisatie: Historisch Centrum Leeuwarden

Donderdag 1 november BUSTOCHT ‘SPOREN VAN SASKIA'
Start in de Nassauzaal van het Stadhouderlijk Hof om 10.30 uur met een lezing door Saskiakenner Ben Broos; aansluitend wandeling naar het HCL, waar Ben Broos rondleidt langs de tentoonstelling over Saskia. Vervolgens vertrek per touringcar naar Franeker, waar de verweesde Saskia een tijd woonde. Daarna gaat de tocht naar de van Harenkerk in Sint-Annaparochie. Froukje de Jong-Krap vertelt over de tentoonstelling die ze hier ter ere van Rembrandts bruid heeft ingericht. Tot slot rijdt de bus naar De Zwarte Haan. Prijs € 89 p.p. (incl. koffie, oranjekoek, lunch en thee).
Meer informatie en opgave via www.historisch-toerisme-bureau.nl

Zondag 28 oktober LEZING OVER HET GEBOORTEHUIS VAN SASKIA
HCL-medewerker Jan Faber vertelt over de bewoners- en gebruiksgeschiedenis van het pand Ossekop 11, waar in 1612 Saskia van Uylenburgh werd geboren. Tegenwoordig is hier het bekende advocatenkantoor Anker & Anker gevestigd.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL.

Zaterdag 27 oktober NACHT VAN DE NACHT IN DE OLDEHOVE
Plaats: Oldehove (en elders). Aanvang: 20.00 uur (tot middernacht en tegen de normale toegangsprijs!). Organisatie: gemeente Leeuwarden e.a.

Zondag 21 oktober LEZING OVER ROMBERTUS UYLENBURG
HCL-medewerker Wim van Driel vertelt over het leven van de vader van Saskia van Uylenburgh. Rombertus Ulenburg of Uylenburg(h) werd niet alleen bekend door zijn familiebetrekkingen met Rembrandt. Hij was als burgemeester van Leeuwarden een belangrijk functionaris in het door protestanten beheerste deel van de Nederlandse gewesten. Zo was hij de laatste persoon die Willem van Oranje in leven zag op 10 juli 1584, vlak voor deze werd vermoord op in Delft.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL.

Zaterdag 20 oktober BIJEENKOMST NGV
Vergadering van de Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Friesland met lezingen of praatjes. Deze middag een lezing, verzorgd door Jarich Renema met als onderwerp: Hoe anders is Gelderse genealogie? Meer ...
Plaats: HCL. Aanvang: 13.30 u. Organisatie: NGV.

Zaterdag 20 oktober CULTUURHISTORISCHE BOOTTOCHT LEEUWARDEN-GAARKEUKEN
De gemeenten Boarnsterhim, Tytsjerksteradiel, Achtkarspelen, het Historisch Centrum Leeuwarden, Leeuwarder Historische Vereniging Aed Levwerd, de provincie Fryslân en het Wetterskip Fryslân organiseren op zaterdag 20 oktober 2012 weer een cultuurhistorische boottocht. Dit keer gaan we de grens over: de tocht gaat vanuit Leeuwarden naar het Groningse Gaarkeuken en dan vanuit Grijpskerk met de trein terug naar Leeuwarden.
Aan boord zal een aantal korte lezingen (waarvan sommige in het Fries) worden gegeven over de cultuur, de geschiedenis en het landschap van het gebied langs de route. Onder meer wordt er gesproken door Klaas Jansma (PM-kanaal), Evert Kramer (préhistorie Burgumermeer e.o.), Meindert Schroor (de Lauwers als grens) en verhalenverteller Mindert Wijnstra.

De deelnemerbijdrage is € 25,-. Dit is inclusief, koffie en thee en de lunch aan boord en de treinreis naar Leeuwarden.

De raderboot ‘Frisian Queen' vertrekt op 20 oktober om 09:00 uur (precies) vanaf de Snekerkade in Leeuwarden (bij de Verlaatsbrug / achter de AEGON). Daar in de buurt is ook voldoende gelegenheid om (betaald) te parkeren. Met de trein zijn we voor 17.00 u. weer terug in Leeuwarden.

Let op: Vanwege de wandeling van de boot naar de trein is het noodzakelijk dat u goed ter been bent.

Aanmelden kan bij het Historisch Centrum Leeuwarden via historischcentrum@leeuwarden.nl (of telefoonnummer 058-2332350) én door het overmaken van € 25,- op rekeningnummer 84 56 576 ten name van ‘Aed Levwerd' onder vermelding van ‘boottocht 20 oktober'. Uw aanmelding is pas definitief zodra de betaling is ontvangen. Gezien het beperkt aantal plaatsen op de boot geldt dat wie het eerst komt, het eerst maalt.

Donderdag 18 oktober REGIMENTSDAG JOHAN WILLEM FRISO
Op 18 oktober zla het 44e Pantserinfanteriebataljon met 450 man uit Havelte, behorende tot het regiment Infanterie Johan Willem Friso de stad Leeuwarden binnen marcheren. Het Friese bataljon keert na vele jaren weer terug naar Friesland! Dit wordt gevierd met leuke activiteiten voor kinderen en volwassen, een dag voor jong en oud!

Dinsdag 16 oktober LEZING OVER DE WIJK NIJLÂN
William Lord, mede-auteur van 50 jaar 't Nijlân. 't Lijkt wel of ze hier woningen in een park hebben gebouwd', vertelt over de geschiedenis van deze wijk.
Plaats: Wijkcentrum Nijlân (Surinamestraat 31). Aanvang: 20.00 u. Organisatie: Wjkcentrum Nijlân i.s.m. HCL e.a.

Maandag 15 oktober LEZING OVER DAVID GORLAEUS (VAN GOIRLE)
In de week van de geschiedenis organiseert de Documentatiestichting Leeuwarderadeel, in samenwerking met het Historsich Centrum Leeuwarden, jaarlijks een lezing in één van de dorpen binnen de gemeente. In samenhang met het feit dat het dit jaar precies 400 jaar geleden is dat de beroemde Cornjumer filosoof en atomist David Gorlaeus op 21-jarige leeftijd overleed, was het stichtingsbestuur van oordeel dat een lezing over deze interessante figuur zeer de moeite waard zou zijn. Historicus drs. Arjen Dijkstra, mede-organisator van het aan Gorleaus opgehangen symposium dat eerder dit jaar in de Hervormde Kerk van Cornjum werd gehouden, is bereid gevonden om een verhaal voor een groter publiek te houden over deze illustere, zeer getalenteerde oudbewoner van Martenastate.
Plaats: NH Kerk te Cornjum. Aanvang: 20.00 u. Toegang: gratis. Organisatie: Documentatiestichting Leeuwarderadeel i.s.m. Historisch Centrum Leeuwarden

Zondag 14 oktober STADSWANDELING ‘SPOREN VAN SASKIA'
In de voetstappen van Saskia van Uylenburgh treden? Dat kan tijdens deze ongeveer anderhalf uur durende wandeling met een gids. De route voert o.a. langs de Grote Kerk en de Ossekop. Start: 14.00 uur in het HCL.
Organisatie: HCL. Toegang: 2 € p.p. Opgave vooraf is niet per se nodig, maar wel verstandig want het aantal deelnemers is beperkt.

Zaterdag 13 oktober DAG VAN DE LEEUWARDER GESCHIEDENIS
De Dag van de Leeuwarder Geschiedenis op 13 oktober staat in het teken van Saskia van Uylenburgh, de eerste vrouw van Rembrandt. Het programma Sporen van Saskia begint met de opening van een tentoonstelling en een boekpresentatie. De tentoonstelling toont de sporen van Saskia in de archieven. Daarnaast is er onder meer aandacht voor de tekeningen en etsen die Rembrandt van Saskia maakte. Verder staan er lezingen, stadswandelingen, muziek en living history op het programma. Op 13 oktober is er bovendien boekenmarkt in het HCL (sommige boeken worden zelfs gratis weggegeven!) en biedt de Oldehove gratis toegang.
Plaats:o.a. Historisch Centrum Leeuwarden/HCL (Groeneweg 1), Grote Kerk (besloten) en Ossekop 11 (Advocatenkantoor Anker en Anker). Aanvang: 13.00 uur. Organisatie: HCL en Stichting Culturele Herdenkingen in Fryslân.

Volledig publieksprogramma in of bij HCL:

Expositie ‘Sporen van Saskia' (13.00-17.00 uur)
Expositie ‘Saskia meer dan Rembrandts muze' (13.00-17.00 uur)
Demonstratie etsen maken door Grafisch Atelier Friesland (13.00-17.00 uur)
Boekenmarkt (13.00-17.00 uur)
Zegels maken en met ganzenveer schrijven, voor kinderen (13.00-17.00 uur)
Laat je fotograferen als Saskia' (13.00-17.00 uur)
Stadswandelingen ‘in de voetsporen van Saskia' (tussen 13.00 en 16.00 uur op elk uur); een app met een stadswandeling voor kinderen is dan ook beschikbaar.
Leerlingen Ddrive showen hun zelfgemaakte kleding geïnspireerd op de tijd van Saskia (tussen 13.00 en 14.00 uur, van Oldehoofsterkerkhof naar Grote Kerk)
Muurschildering met Saskia door Klaas Lageweg op westgevel voormalige school (Stadstoezicht) Groeneweg 3 (vanaf 13.00 uur)

Ossekop 11, het geboortehuis van Saskia en tegenwoordig Advocatenkantoor Anker en Anker, is eveneens open voor publiek tussen 13.00 en 17.00 uur. Kenners geven uitleg over de geschiedenis van het pand. Om 16.00 uur wordt een reconstructietekening van het huis in de tijd van Saskia gepresenteerd door de maker Menno Balm.

Vrijdag 12 oktober ‘SASKIA, MEER DAN REMBRANDTS MUZE'
Presentatie van moderne schilderijen geïnspireerd op Saskia. Deze tentoonstelling blijft staan t.e.m. 3 maart in de Eekhoffzaal en serre van het HCL.
Plaats: HCL. Aanvang: 16.30 uur. Organisatie: HCL, Stichting Culturele Herdenkingen in Fryslân en Keunstwurk.

Donderdag 11 oktober LEEUWARDEN IN DE TIJD VAN SASKIA
Op donderdag 11 oktober - als onderdeel van de maand van de Leeuwarder Geschiedenis - geeft Meindert Schroor een lezing over de kaart van Johannes Sems. Hij vertelt aan de hand van deze kaart over aspecten van de stedelijke ontwikkeling van Leeuwarden. Aan het begin van de zeventiende eeuw woonde Saskia van Uylenburgh met haar familie aan de Ossekop in Leeuwarden. In 1603 maakte de cartograaf Johan Sems een gedetailleerde kaart van het Leeuwarden waarin Saskia werd geboren. De kaart bevat ook nu nog een schat aan informatie over de ontwikkeling van Leeuwarden vanaf het begin van de zeventiende eeuw. Ook wordt op deze avond de heruitgave gpresenteerd.
Deze kaart, een lofzang op de Friese hoofdstad,staand op de drempel van de Gouden Eeuw wordt in stijl opnieuw uitgegeven en voorzien van bijzondere achtergrondinformatie. Hij is geschreven door sociaalgeograaf en carthografie deskundige: Meindert Schroor. De kaart geeft een uiterst gedetailleerde weergave van de bebouwing in de stad en wordt tot op de dag van vandaag als historische informatiebron gebruikt. Reis met de kaart naar het Leeuwarden van de vroege zeventiende eeuw, ook de tijd dat Saskia van Uylenburgh door de straten van de Friese hoofdstad liep! (tekst Platform GRAS)
De lezing en de heruitgave van de kaart uit 1603 zijn in samenwerkingverband tussen Platform GRAS, Historisch Centrum Leeuwarden en ARKfryslân tot stand gekomen.
Plaats: HCL. Aanvang: 20.00 uur. Organisatie: Platform GRAS, ARK en HCL.

Zondag 7 oktober BOEKPRESENTATIE 'ECHO'S VAN HET LICHT'
Tijdens een besloten bijeekomst zal in de Eekhofzaal van het Historisch Centrum Leeuwarden het boek 'Echo's van het Licht' Pieter Dirk Torensma - een overzicht van zijn oeuvre worden gepresenteerd.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 u. Toegang: besloten.

Zondag 23 september: MIDDAG OVER DE RAUWERDA'S
Reimer Rauwerda vertelt over deze typisch Liwwadder familie. Vanzelfsprekend speelt de winkel van Auke Rauwerda een hoofdrol in dit verhaal. Aansluitend wordt het boek ‘Auke Rauwerda, liever kleine baas dan grote knecht' gepresenteerd.
Aanvang: 16.00 uur. Plaats: vanwege de enorme belangstelling is de Rauwerda bijeenkomst is verplaatst naar De Koperen Tuin.Toegang: gratis. Organisatie: familie Rauwerda i.s.m. HCL.

Zaterdag 22 september GEVIERDE FRIEZEN IN AMERIKA
Vergadering van de Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Friesland met lezingen of praatjes. Deze middag een lezing, verzorgd door Kerst Huisman met als onderwerp Gevierde Friezen in Amerika.
Plaats: HCL. Aanvang: 13.30 u. Organisatie: NGV.

Zaterdag 15 september MUZIKAAL OMLIJSTE LEZING OVER DE AYTTA'S EN AYTTASTATE TE SWICHUM
Dr. Oebele Vries verzorgt deze middag een lezing over de Aytta's van Swichum. Dit oude geslacht, waarvan het stamslot in Swichum tegenover de kerk stond, heeft vele invloedrijke persoonlijkheden voortgebracht, waarvan Viglius van Aytta - tevens stichter van het voormalige Ayttagodshuis aldaar - wel de beroemdste was. De lezing wordt afgewisseld met klavecimbelmuziek uit ca. 1600 van o.a. Jan Pieterz Sweelinck en uitgevoerd door Broer de Witte. .

Zondag 2 september DE LAATSTE EXECUTIE OP HET ZAAILAND
Op 23 maart 1860 werd met het ophangen van Ype Baukes de Graaf op het Zaailand de laatste executie in Leeuwarden verricht, de op één na laatste in Nederland. Klaas Zandberg vertelt over de achtergronden van deze bijzondere gebeurtenis.
Plaats: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL Toegang: gratis.

Zondagen in juli en augustus STADSWANDELINGEN EN RONDLEIDINGEN
Elke zondagmiddag in juli en augustus kunt u tijdens een wandeling en rondleidingen erfgoed in Leeuwarden beleven. Met het arrangement Een zondagmiddagje Leeuwarden is een combinatiebezoek te brengen aan de Oldehove en het Pier Pander Museum, met voorafgaand een bezoek aan de vaste tentoonstelling van het HCL.
Dit arrangement kost voor volwassenen 5 Euro. Een gids zal de bezoeken begeleiden. De activiteit start om 14.00 uur in het HCL aan de Groeneweg. Van tevoren aanmelden hoeft niet, maar kan wel via 2332350 of historischcentrum@leeuwarden.nl. Er gaan maximaal 20 deelnemers mee. Dus vol is vol!

Donderdagen in juli en augustus MIDZOMERAVONDVAAR- EN KUIERTOCHT
Elke donderdagavond in juli en augustus kunt u de Oldehove bezoeken in combinatie met een praamvaart en een korte stadswandeling. De Oldehove is op deze avonden ook open voor andere belangstellenden.
Start: 19.00 uur bij de Oldehove. Eindpunt: ca. 21.00 uur aan de Nieuwestad. Kaartjes à 9,50 Euro verkrijgbaar bij Boekhandel Van der Velde, Nieuwestad 57/59, alleen op de dag van de tocht. Er kunnen max. 24 pers. mee. De tocht gaat door bij een minimale bezetting van 12 personen. Organisatie: Stichting Praamvaart en HCL.

Donderdag 9 en 16 augustus LEEUWARDER SKEVE TOREN DAGEN
Kindervlooienmarkt op De Oude Markten: koop en verkoop van speelgoed, kleding, zelfgemaakte kunst etc.
Stap in de boot met Acta Theater en geniet van Romantisch Leeuwarden, Venetië van het Noorden ; een varend toneelstuk in de mooie grachten.
Maak kennis met muurkaatsen : kom kaatsen met professionele spelers en trainers en leer meer over deze eeuwenoude sport.

Verder:

Straattheater en -muziek in de binnenstad
Antiek-, boeken-, brocante en kunstmarkten langs de grachten en in winkelstraten
Midzomeravond Vaar- en Kuiertochten: beklim eerst de Skeve Toren en geniet van het uitzicht over Leeuwarden, stap in een authentieke praam en vaar door de grachten en langs de singels van Leeuwarden, en wandel met een gids door de prachtige binnenstad.
De meeste activiteiten starten om 11:00 uur en sluiten om 18:00 uur.

Voor meer informatie: www.facebook.com/skevetorendagen

Zondag 5 augustus HISTORICH THEATER RONDOM DE STADHOUDERS VAN FRIESLAND
Rondom de vijver zitten, in historische volgorde:
Willem van Oranje, de eerste Friese stadhouder, Anna van Oranje, de vrouw van Us Heit , Albertine Agnes, de vrouw van Willem Frederik, JohanWillem Friso, de man van Marijke Meu, Anna van Hannover, de vrouw van Willem IV en Willem Batavus (op de fiets), de laatste stadhouder. Het publiek loopt rond de vijver en kort kennismaken met deze historische figuren. Ze roddelen over elkaar. Want ze hebben allemaal in het verleden steken laten vallen. Dat zit na al die eeuwen nog steeds, flink dwars. Dan fungeert de vijver als klok en begint de tijd te tikken. Dan klinken om 15.00 uur drie pistoolschoten en herbeleeft Willem van Oranje zijn aanslag. Dat roept bij iedereen herinneringen op. Eén voor één betreden ze het podium en vertellen hun levensverhaal, maar vooral hun ongenoegen.
In de muziekkoepel vertellen de kopstukken beurtelings hun versie van hun verhaal. Zij waren er tenslotte zelf bij! Ze schuiven hun onderlinge onenigheid niet onder stoelen of banken, wat humoristische momenten oplevert. In de openbaarheid tonen zij elkaars ongenoegen. Maar wie is toch die dronken man die rondjes om de vijver fietst?
En dan blijkt: Ook royalty's zijn gewone mensen. Deze voorstelling is speciaal voor opvoering in de Prinsentuin ontwikkeld.
Wie: Theater van van Ravensteijn
Wat: Historisch theater rondom de stadhouders van Friesland
Waar: Prinsentuin - Leeuwarden
Hoe: gratis entree
Wanneer: zondag 5 augustus vanaf 14.00 uur

Zaterdag 21 juli NASSAUSTADSWANDELING MET BEARN BILKER
Europese vorstenhuizen- en Nassaukenner Bearn Bilker neemt u mee op een boeiende tocht langs sporen die verschillende leden van de Friese stadhouderlijke familie, de directe voorouders van onze huidige vorstin, hebben nagelaten in hun voormalige residentie Leeuwarden.
Aanvang: 14.00. Start: Ingang Grote- of Jacobijnerkerk aan het Jacobijnerkerkhof. Organisatie: Historisch Centrum Leeuwarden. In verband met een maximaal aantal deelnemers is opgave bij het HCL gewenst: historischcentrum@leeuwarden.nl of tel. 058-2332350.

Zondag 10 juni STADSWANDELING JOODS LEEUWARDEN
Deze wandeling voert door een deel van de binnenstad langs plekken en objecten die herinneren aan Joods Leeuwarden.
Start: HCL. Aanvang: 14.00 uur. Organisatie: HCL. Kosten € 2,-- p.p. Opgave vooraf gewenst.

Zondag 3 juni WIJKWANDELINGEN
Mede ter gelegenheid van de Dag van het Park zijn er wandelingen georganiseerd door twee groene wijken: de Vosseparkwijk en de MTV-wijk.
Beide wandelingen starten om 14.00 uur bij het HCL. Kosten € 2,-- p.p. Opgave vooraf gewenst.

Vrijdag 1 juni 100 JAAR CAFÉ DE OSSEKOP
Op 1 juni a.s. wordt het eeuwfeest gevierd van Café de Ossekop aan de Uniabuurt 8 in Leeuwarden, sinds 1912 het trefpunt van Leeuwarders van alle rangen en standen.
Dit wordt gevierd van dinsdag 29 mei tot en met vrijdag 1 juni 2012 en om er zeker van te zijn dat dit door Klaas Eygelaar begonnen en respectievelijk door zijn zoon Willem en diens schoonzoon Willem Annee voortgezette bruine café de toekomst "treast"is, is de stichting De Ossekop opgericht. Men kan Vriend van Eygelaar worden. Informatie hierover staat in het uit te geven magazine, gratis verkrijgbaar bij de balie van het Historisch Centrum Leeuwarden. Ook informatie verkrijgbaar op de site http://www.ossekopleeuwarden.nl/