AA | Grafies
Nederlands | Frysk | English

Genealogysk en biografysk ûndersyk Ljouwerteradiel

N.B.: Ek argivalia dy’t in link ha mei de doarpen dy’t eartiids (foar 1944) ta it grûngebiet fan Ljouwerteradiel hearden, wurde hjir beskreaun. De tsjerklike argiven , de RBS, de notariële argiven en de measte partikuliere dokumintaasje fan de doarpen op it grûngebiet fan de hjoeddeiske gemeente Ljouwerteradiel binne oanwêzich yn it Ryksargyf.

Foarûndersyk

Fia ynternet kinne jo in soad "foarwurk" dwaan. Op de sides fan benammen C.B.G., Mormoanen, Ryksargyf en Histoarysk Sintrum Ljouwert fine jo databases en oare ynformaasje oer eardere bewenners fan Ljouwert. yn de lêsseal fan it Histoarysk Sintrum Ljouwert binne noch mear gegevens fia de kompjûter beskikber.

By de start fan jo ûndersyk yn Ljouwerteradiel is de yndeks op de ‘genealogyske dossiers’ fan grut belang.Dy dossiers omfiemje (konsept-) genealogyen, oantekenings en korrespondinsje fan argyfmeiwurkers oangeande famyljes en persoanen. ek de katalogus fan de bibleteek en de yndeksen op de ‘Genealogyske Jierboekjes’ en de Ljouwerter Krante binne fan nut by begjinnend famylje-ûndersyk.

Sjoch foar argyfboarnen yn it foarste plak de beskikbere famylje- en persoansargiven.

Sjoch foar adressen fan wenhuzen benammen de adresboeken (sjoch ek hânlieding ‘huze-ûndersyk’).

Sjoch foar tekeningen, printen, skilderijen en foto’s fan persoanen de katalogus fan de Topografysk-histoaryske Atlas en de yndeks op de kolleksje Mellema.

Sjoch foar in famyljewapen it neislachwurk ‘Rietstap’ en it ’Wapenboek Hesman’.

ferl. ynventarissen en boarne-útjeften en de Gids foar genealogysk en biografysk ûndersyk yn Fryslân.

  1. Bevolkingsregister 1850-1939
  2. Het bevolkingsregister van Leeuwarderadeel is over de periode 1850-1859 per dorp adresgewijs ingericht, over de periode 1859-1904 per dorp alfabetisch op naam van gezinshoofd. De periode 1905-1939 is over de gehele gemeente alfabetisch op gezinshoofd ingedeeld. Over het algemeen zijn de dienst- en werkboden ingeschreven in aparte delen.

    Zie voor de specifieke problemen van dit bevolkingsregister het in de leeszaal ter inzage liggende overzicht en de "Richtlijnen voor het gebruik van het bevolkingsregister Leeuwarderadeel". Klappers over de periode 1850-1859 (exclusief dienst- en werkboden). en de periode 1920-1939 (K 51). Vgl. voor Huizum vanaf 1906 de adresboeken; deze maken deel uit van de bibliotheek.

  3. Volkstellingsregisters 1812,1815,1829,1839
  4. Vgl. de lijsten van ingezetenen 1811-1812, 1826, 1829, 1834-1848.

  5. Burgerlijke stand 1811-1922 (1943)

De burgerlijke stand bestaat uit de series geboorteregisters 1811-1922, huwelijksregisters 1811-1932 en overlijdensregisters 1811-1943. Het HCL beschikt ook over microfiches van de huwelijksbijlagen 1811-1842; de overige zijn alleen op het rijksarchief raadpleegbaar. De jaren 1811-1816 zijn per mairie ingedeeld. De series zijn toegankelijk met behulp van tienjaarlijkse tafels op de familienamen en via een nieuwe database (K 50).

4. Retroacta van de burgerlijke stand (RBS) 1594-1811.

N.B. met bovenstaande term worden bedoeld de registers die in 1812 door de overheid in gebruik c.q. beslag zijn genomen om te dienen voor het afgeven van rechtsgeldige afschriften en uittreksels uit de periode waarin de burgerlijke stand nog niet was ingevoerd. Omwille van de duidelijkheid staan de stukken van kerkelijke herkomst, ofschoon formeel behorend tot de RBS, toch vermeld bij de archieven van de kerkelijke instellingen.

De RBS van de kerkelijke gemeenten Huizum, Hempens-Teerns, Goutum-Swichum, Lekkum-Miedum, Wirdum en Wijtgaard zijn aan het HCL in bewaring gegeven. De RBS van de overige dorpen van Leeuwarderadeel, alsmede de registers van naamsaanneming 1812 (ook in druk verschenen) berusten nog in het Rijksarchief. Zie voor huwelijken ook de (onder) trouwboeken voor het gerecht, die eveneens in het Rijksarchief berusten. Het HCL beschikt over microfiches en de meeste bijbehorende nadere toegangen.

5. Kerkelijke instellingen

N.B. In dit hoofdstuk worden ook genoemd de stukken die formeel rijkseigendom zijn (tot de retroacta van de burgerlijke stand behorend). Ze worden hierna aangeduid met RBS-nummers. De overige stukken hebben "gewone" inventarisatienummers.

-Hervormde gemeente Huizum 1457-1973

. "Doopboeken" 1710-1812

; bevatten ook huwelijken 1763-1771 (klapper: K 7) en lidmaten 1762-1771 (RBS nrs. 591 en 592). Klappers (K 2).

. Trouwboeken 1772-1811

(RBS nr. 593). Klappers (K 7).

. Lidmatenregisters 1772-1971

(inv.nrs. 73-75).

. "Kleed- en verzorgboek" 1803-ca. 1868

, staten van verstrekkingen aan gealimenteerden (inv.nr. 116). Klapper (in het deel).

. Leggers van graven in de kerk en op de begraafplaats 1783-

(inv.nrs. 341-362). Klappers (in de delen en deels in inv.nrs. 349 en 350).

-Hervormde gemeente Goutum-Swichum 1659-1951

. "Doopboeken" 1658-1812

; bevatten ook huwelijken 1660-1771 (klapper: K 7) en lidmaten 1702-1772 (RBS nrs. 585 en 586). Klapper (K 2).

. Trouwboek 1772-1810

(RBS nr. 587). Klapper (K 7).

. Lidmatenregister 1773-1850

(inv.nr 47).

. Legger van graven op het kerkhof en in de kerk van Goutum 1839-1854

(inv.nr. 168). Klapper (in het deel).

-Hervormde gemeente Hempens-Teerns 1640-1951

. Notulen van de kerkeraad 1766-1877

; bevat ook: lidmaten 1744-1772 en aantekeningen betreffende ouderlingen en diakenen over 1745-1788. (inv.nr 1).

. "Doopboeken" 1694-1811

; bevatten ook huwelijken 1693-1771 (klapper: K 7) en lidmaten ca. 1705 (RBS nrs. 588, 589). Klapper (K 2).

. Trouwboek 1772-1811

(RBS nr 590). Klapper (K 7).

. Lidmatenregisters e.d. ca 1705-1968

(inv.nrs. 22, 26 en 28). N.B. Stukken jonger dan 50 jaar zijn niet openbaar.

. Staten van begravenen en leggers van graven in de kerk en op het kerkhof van Hempens 1696, 1739-1795, 1823-1974

(inv.nrs. 50, 95-104).

N.B. Stukken jonger dan 50 jaar niet openbaar.

-Hervormde gemeente Lekkum-Miedum 1715-1951

. Doopboek 1711-1811

(RBS nr. 597). Klapper (K 2).

. Trouwboek 1772-1811

(RBS nrs. 598,599). Klapper (K 7).

. Lidmatenregisters 1772-1925

(inv.nrs. 19-21).

. Eigendomsbewijzen van graven op het kerkhof van Lekkum

1773-1927

(inv.nr. 170).

. Legger van graven op het kerkhof van Miedum 1837-ca. 1895

(inv. nr. 174).

-Hervormde gemeente Wirdum 1555-1982

. Doop- (1622-1959), trouw- (1662-1957) en lidmatenboeken (1622, 1636-1960)

RBS nrs. 604-607 en inv.nrs. 22-30 ). Klappers (K 2, K 7). N.B. Stukken jonger dan 50 jaar zijn niet openbaar.

. Leggers van graven 1820-1960

(inv.nrs. 191-193). N.B. Stukken jonger dan 50 zijn niet openbaar.

-Rooms-katholieke parochie Wijtgaard 1744-1812

N.B. Betreft uitsluitend RBS, aangezien het archief van de parochie in het Rijksarchief in Friesland berust. Tot het resort van de parochie behoorden ook de dorpen Goutum, Roordahuizum, Swichum en Wirdum; tot 1796 ook Beers, Bozum, Jorwerd, Mantgum, Oosterwierum, Schillaard en Weidum.

. Doop-en trouwboek 1744-1812

(huwelijken tot 1811) (RBS nr. 609). Klappers (K 2, K 7).

6. Grietenij- resp. gemeentebestuur 1511-1943

. Naamlijsten uit 1795

bevatten (per dorp ingedeeld) de namen van mannen van 20 jaar en ouder, alsmede van vrouwelijke gezinshoofden en vermelden of iemand een wapen bezit en genegen is de wapens op te nemen (inv.nr. A 4).

. De notulen- en resolutieboeken van het grietenij- en gemeentebestuur 1590-1945 (1953)

bevatten heel veel informatie, maar zijn nauwelijks toegankelijk (A 13, 23, 40, 53, 54, 84).

. De ingekomen stukken 1812-1918 en de missivenboeken 1811-1918

(A 1, 5, 9, 33) zijn nader toegankelijk via de agenda’s op de ingekomen en uitgaande stukken 1816-1904 (A 26, 55) de agenda’s op ingekomen verzoekschriften 1859-1947 (A 27) en deels via enkele andere nadere toegangen (A 56).

. De lijsten met de namen van B&W, commissieleden, gemeentepersoneel e.a. 1816-ca. 1960

vermelden, per categorie ingedeeld, allerlei gegevens over gemeentebestuurders en ambtenaren e.d. (inv.nr. A 85).

. Belastingkohieren

. De "vergelijkende staat van de florenen van Finkum van 1511 en 1599"

. (ca. 1599). bevat de namen van de gebruikers, de hoogte van de aanslag en de woonplaats (inv.nr. D 28).

. De "staten van de goedschattinge" 1690-1693, 1695-1698

vermelden per dorp de namen van de aangeslagenen, de waarde van de goederen en de hoogte van de aanslag (inv.nr. D 1).

. Kohieren van de (personele) 25e, 50e, 100e, 125e, 400e, en 1000e penning 1699, 1703-1705, 1708, 1713-1793, 1795-1796, 1798

(inv.nrs. D 2-9).

. Reëelkohieren 1737, 1739-1753, 1755-1797

(inv.nr. D 1).

. Speciekohieren 1748-1805

(inv.nrs. D 10-11).

. Floreenkohieren 1700, 1708, 1718, 1728, 1738,1748, 1758, 1768, 1778, 1788, 1798, 1818, 1828, 1838, 1848, 1858

(inv. nr. D 17). Klappers over de jaren 1838,1848 en 1858 (inv. nr. D 26).

. Huizenregisters c. 1808

(inv.nr. D 14a). Deze vermelden per dorp en adresgewijs de namen van de eigenaars en de gebruikers, de nieuwe huisnummers, de grootte van het erf, e.d.

. De lijst van contribuabele ingezetenen voor een buitengewone belasting 1804

(inv.nr. D 14) zal alleen de gegoede inwoners van Leeuwarderadeel vermelden.

. De staten van rijtuigen en plezierjachten 1795-1802

(inv.nr. D 23) heeft eveneens betrekking op de elite.

. Kohieren van de belastingen op paarden, koeien en schapen c. 1812-1843

(Huizum 1812, 1824-1830, 1840-1843; Hijum 1825, 1827-1830, 1840-1843; Jelsum 1812-1814, 1830, 1840-1842; Stiens 1812-1813; Wirdum 1805,1812-1814, 1817, 1829-1830, 1840-1843; inv.nrs. D 39, S 2). Deze registers vermelden per dorp en adresgewijs de aantallen paarden, koeien en schapen, de namen van de eigenaren en de hoogte van de belastingaanslag.

. Patentregisters 1807-1814, 1861-1867. 1885-1894

(inv.nrs. D 52-55a).

. Kohieren van de hoofdelijke omslag 1829-1870, 1872-1873, 1875-1876, 1878-1918

(inv. nr. D 627).

Van de in het Rijksarchief bewaarde belastingregisters met gegevens betreffende Leeuwarderadeel dienen te worden genoemd: het register van de aanbreng 1511 (in druk verschenen), het register van de floreen 1540, de beneficiaalboeken 1543 (in druk verschenen), het register der geestelijke opkomsten van Oostergo 1580-1581 (in druk verschenen), het quotisatiekohier 1749 (repertorium in druk verschenen), de personele kohieren 1722, 1754, 1768-1793 en de reëelkohieren 1725, 1727, 1729, 1730, 1739 e.v. en tenslotte de stemkohieren.

. De lijsten van ingezetenen 1811-1812, 1826, 1829, 1834-1848

vermelden per dorp en adresgewijs (van volwassen mannen ) namen, beroep, geboortedatum en soms datum van vertrek of overlijden en andere opmerkingen (inv.nrs. F 1, F 18).

. De lijst van bakkers ca. 1815 bevat namen, woonplaatsen en broodmerken (inv.nr. P 12).

. Afschriften van processen-verbaal van misdrijven en overtredingen 1812-1816 (per mairie ingedeeld), 1838-1882 (inv.nrs. P 18-20). Vlg. de archieven van diverse rechterlijke instellingen.

. Registers en naamlijsten van personen die in aanmerking kwamen voor of daadwerkelijk dienst hebben gedaan bij de landstorm, de schutterij, de nationale militie, de landweer of het leger, 1808-1941 (inv.nrs. U 1-40, X 1-31).

. Stemregisters en kiezerslijsten 1798-1803, 1813, 1829-1841, 1870-1918 (inv.nrs. Z 1-8a).

Vermeldenswaard is dat in het Rijksarchief naamlijsten uit 1582 bewaard worden van weerbare mannen van het Noordertrimdeel van Leeuwarderdeel, met aantekening van degenen die "op geweer gesteld" zijn, en degenen die ouder dan 60 jaar (en daarmee vrijgesteld) zijn (Statenarchief, inv. nr. Gm 4).

  1. Verzamelingen
  1. Bibliotheek

    De duizenden titels tellende Stedelijke Bibliotheek van Leeuwarden (16de eeuw tot heden) bevat niet alleen boeken en tijdschriften over Leeuwarden en omgeving, maar ook werken die voor genealogisch onderzoek in het algemeen zijn te gebruiken. De bibliotheek is toegankelijk door middel van een alfabetische hoofdwoordencatalogus en een alfabetische trefwoordencatalogus. De in druk verschenen catalogus van mej. Visscher uit 1932 (met klapper) is -ondanks de intussen gewijzigde nummering- nog steeds van belang.

    Een aantal zeer zeldzame almanakken, pamfletten en niet uitgegeven scripties en handschriften maken deel uit van de bibliotheek. Ook zijn in de bibliotheek strooibiljeten en ander drukwerk opgenomen. Enkele opmerkelijke bestanddelen van de stedelijke bibliotheek zijn:

    . Adresboeken van Leeuwarden (1857) 1862-1971

    (vanaf 1906 incl. Huizum, 1916, 1922, 1928 ook heel Leeuwarderadeel).

    . Wapenboek Hesman, ca. 1708

    (handschrift).

    . Leeuwarder Courant vanaf 1752

    (met trefwoordenindex op Leeuwarder onderwerpen).
  2. Topografisch-historische atlas

    Deze verzameling bevat in principe de beelddocumentatie van Leeuwardens verleden. Ook de

    foto’s

    , ca. 1870 tot heden behoren tot deze verzameling. De meeste foto’s zijn per straat ingedeeld. Er zijn echter ook foto’s van (groepen) personen. Deze betreffen voornamelijk bestuurders en ambtenaren. Van enkele fotografen is de

    negatievencollectie

    overgenomen. Behalve in de topografisch-historische atlas bevinden zich ook in diverse archieven foto’s van personen. Raadpleeg hiervoor de desbetreffende archiefinventarissen of plaatsingslijsten. Van genealogisch belang zijn verder de

    tekeningen, prenten en schilderijen

    met vooral bekende Leeuwarders. De catalogus van de stedelijke kunstverzameling uit 1875 vormt nog een bruikbare ingang, niet in de laatste plaats omdat deze een klapper op namen en trefwoorden bevat.
  3. Verspreide stukken van onbekende herkomst

. autografen 1570-1876;

. genealogische handschriften 16de-17de eeuw;

. rouw-en trouwbrieven ca. 1600-1900;

. octrooien 1755-1785;

. testamenten 1591-1755.

Dizze side is noch net beskikber yn it Frysk

s

 



STREEKRJOCHT NEI: