Tussen geschiedenis en Kitsch

over reconstructie in binnensteden; lezingen gehouden op het symposium van 15 mei 2009 in Leeuwarden

€  13,75

Op 15 mei 2009 is door de gemeente Leeuwarden en de stichting Erfgoed Nederland het symposium 'Tussen Geschiedenis en Kitsch' georganiseerd. Bedoeling was enige koers te brengen in de discussie over het thema van de reconstructie, het terugbrengen in het stadsbeeld van bouwkundige en infrastructurele elementen die daaruit door verschillende oorzaken waren verdwenen. Deze discussie duikt in de meeste gemeenten periodiek op en vaak zitten de betrokken bestuurders en ambtenaren daarbij met de handen in het haar.
De lezingen, die werden gehouden in de Grote Kerk en in het Historisch Centrum Leeuwarden, waren opgezet vanuit verschillende invalshoeken en opvattingen.
Om de levendige gedachtenwisseling van deze dag niet zomaar verloren te laten gaan hebben we besloten om de teksten voor een gedrukte uitgave te bewerken. Met het resultaat daarvan, deze bundel, hopen we de discussie over de belangrijke materie van stadsbehoud en stadsvernieuwing, van traditie en moderniteit, gaande te helpen houden

het liwwadden van hendrik ten hoeve

een selectie uit zijn radio- en tv-wandelingen door leeuwarden, 1991-2001 

gemeente leeuwarden, omrop fryslan, mercurius en historisch centrum leeuwarden, leeuwarden 2010

€ 12,50

Dit mediaboek is uitgebracht ter herinnering aan Hendrik ten Hoeve, na 35 jaar gemeenteraad Leeuwarden.

alledaags?!

wilma koole i.s.m. de straatdichter bertram e. bol, Leeuwarden 2009

€  10,00

Greep krijgen, je schrap zetten, de schouders er onder, dat is wat Skrep betekent. In 2003 begon Skrep, op initiatief van de gemeente, met sociale activeringsprojecten voor de veelal verslaafde dak- en thuislozen in Leeuwarden. Maar alleen werk, zo bleek al snel, was bij lange na niet voldoende om uit de greep van de straat te komen. Greep krijgen op je leven; daar hoort een eigen woonplek bij en herstel van algemeen welzijn. Wonen, Werken en Welzijn(WWW) werd bij Skrep leidraad voor zowel de deelnemers als medewerkers.  Bert Bol is een van de deelnemers aan het WWWproject. Vorig jaar verhuisde hij, samen met zijn partner Jolanda Brandsema, van Opvang De Terp naar een eigen flat. Fotografe Wilma Koole, die vanuit haar werk bekend is met dak- en thuislozen, legde dit proces vast in een fotoboek. Met dit boek wil Skrep een maatschappelijk probleem zichtbaar maken en het denken doorbreken dat deze groep niet anders wil. We willen laten zien dat de intentie en de wil sterk aanwezig zijn om maatschappelijke aansluiting te vinden. De foto's spreken voor zich, de interviews lichten een tipje op van een gemankeerd verleden en Bert zijn gedichten zijn prachtige metaforen voor de angst om terug te vallen en de hang naar geluk en een nieuw leven. 

van vitus tot titus

500 jaar katholiek leven in leeuwarden 

tjebbe t.de jong, hans p. jorna, frank g.h. löwik, frans e. prins (redactie), leeuwarden 2009

€ 12,50

In het jaar 1609, 29 jaar na het verbod op de katholieke eredienst voor het gewest Friesland, durfden twee priesters zich weer te vestigen in Leeuwarden. Deze twee staties markeerden een hernieuwde start van een georganiseerd katholiek leven in de Friese hoofdstad, maar nu onder veel moeilijker omstandigheden. Nog eeuwen zouden Leeuwarder katholieken verdrukt worden en achtergesteld. De 400-jarige herdenking van deze start, de oprichting van het bisdom Leeuwarden(450 jaar geleden) en het 125 jarig bestaan van de St. Bonifatiuskerk vormen de drie ankerpunten van deze boeiende en zeer rijk geïllusstreerde studie. Dertien gevarieerde artikelen en de catalogus van de jubileumexpositie In het Verborgene (over de periode van de Leeuwarder schuilkerken) belichten episoden uit de laatste vijf eeuwen van het katholieke leven in Leeuwarden. Niet alleen beschrijft het boek de eeuwenoude verering van Onze Lieve Vrouw van Leeuwarden en de aanleiding tot de bouw van de nieuwe St. Bonifatiuskerk. Dat de onvermoeibare inzet van enthousiaste parochianen en hun pastores geen garantie biedt tegen het soms weerbarstige karakter van het katholieke leven demonstreren artikelen over de overgang van statie naar parochie, het 100-jarige koor Ad Laudem Dei, de begraafplaats, de Oud-Katholieke statie De Noteboom evenals de redding van de tot afbraak gedoemde St. Bonifatiuskerk. Een meer dan 200 afbeeldingen tellend Memoriale uit de 19de tot en met de 21ste eeuw sluit het boek af.

het koepelmysterie

rechercheteam  van houten en de wilde

marc jacobs en marike vreeker, Leeuwarden 2009

€  18,50
In de koepel, het hoofdkwartier van de Geestelijke Gezondheidszorg in een provinciehoofdstad, wordt een lijk gevonden. Het rechercheteam Van Houten en De Wilde krijgt opdracht de moord op te lossen. Een lastige klus: er zijn bijna geen sporen die naar de dader leiden. Alle connecties van de vermoorde Auke Pieters worden nageplozen en dat levert de nodige verrassingen op.
Een onthullend en verbijsterend inkijkje in de werkelijkheid van de Nederlandse politie, verpakt in een ijzingwekkend spannend verhaal.
Het koepelmysterie is het eerste deel in een serie misdaadromans met het rechercheteam Erik van Houten en Sigrid de Wilde als hoofdpersonen.

ik, anna

histoaryske roman 

lida dykstra, leeuwarden 2009

€ 15,00

Ik, Anna is in relaas oer twa jonge minsken -sy skeind troch pokken en oergewicht, hy misfoarme troch in fergroeide rêchbonke- dy't it slagget om fan in ferstânshoulik in leafdeshoulik te meitsjen.

de wereld onder de oldehove

zoektocht naar het vroegste verleden van leeuwarden

erwin boers, Leeuwarden 2009

€  19,50

Leeuwarders zijn trots op hun stad vol historische betekenis met een bovengemiddeld aantal historische monumenten. De bescherming van deze historische waarde draagt bij aan het prettige leefklimaat in de stad. Nieuw bouwen in een stadscentrum vol geschiedenis is echter behoorlijk ingewikkeld. We willen niet met moderne ontwikkelingen onze historische wortels beschadigen. Intensief archeologisch onderzoek was dan ook nodig voor de bouw van de nieuwe parkeergarage onder het Oldehoofsterkerkhof in Leeuwarden.
De publieke belangstelling voor de opgraving onder het Oldehoofsterkerkhof was groot. De gemeente Leeuwarden heeft haar inwoners hierbij nadrukkelijk betrokken door rondleidingen in de bouwput te organiseren, een informatieboekje uit te geven en de vondsten in een tentoonstelling te tonen. Ook is een 3D-reconstructie gemaakt van de oorspronkelijke terp en de oudste boerderij die er ooit op stond.
De wereld onder de Oldehove geeft een goede beschrijving van de vondsten, die bij de opgraving bovengronds zijn gekomen. U leest hoe het archeologische onderzoek van het Oldehoofsterkerkhof in 2005 en 2006 is uitgevoerd.
Op de plek waar ooit Leeuwarders woonden en hun overledenen begroeven, staan nu auto's geparkeerd. De gevonden stoffelijke resten zijn in het voorjaar van 2009 herbegraven op de Noorderbegraafplaats in Leeuwarden onder het monument "Oldenammenbeamskip" van kunstenaar Gerrit Terpstra.
Op het nieuwe plein Oldehoofsterkerkhof liggen natuurstenen plateaus. Op een aantal staan gedenkwaardige historische teksten. De plateaus zijn een monument voor de Leeuwarder historie en herinneren aan de grafzerken van het voormalige kerkhof. De nevelfontein in het plein geeft de grondvorm weer van de middeleeuwse kerk die er tot 1706 heeft gestaan. Een nieuwe kerk is er, door het verzakken van de toren van de Oldehove nooit van gekomen.
Het archeologisch onderzoek behoort tot de grootste terpopgravingen die ooit zijn verricht in Noord-Nederland. Het heeft nieuwe kennis opgeleverd over de indrukwekkende geschiedenis van Leeuwarden, maar ook over de terpentijd in het algemeen.  

Leeuwarden. Wat kwam, bleef en verdween II

de jaren tachtig en negentig in beeldbepalende foto's 

leendert plaisier en andries de haan, leeuwarden 2009

€ 24,95

Evenals voor ons vorige boek, met foto's van Leeuwarden uit de jaren zestig en zeventig, hebben wij bij het samenstellen van deze nieuwe uitgave dankbaar gebruik gemaakt van de digitale beeldbank van Foto Dikken & Hulsinga. Tevens zijn nu afbeeldingen opgenomen uit de collectie van het Historisch Centrum Leeuwarden.
De foto's van Leeuwarden uit de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw brengen inmiddels verdwenen gebouwen terug in de herinnering, laten zien wat nieuw gebouwd werd en wat gebleven is, al dan niet aangepast of gerestaureerd. Daarnaast passeren belangwekkende gebeurtenissen als de viering van vijftig jaar bevrijding, het eerste kampioenschap van Cambuur in 27 jaar en de Elfstedentocht op de schaats de revue. De foto's worden ondersteund door informatieve teksten.  

de hofwijck te leeuwarden

van diaconiehuis tot verpleeghotel

A. van der werf, Leeuwarden 2009

€  35,00

Het verpleeg- en verzorgingshuis De Hofwijck verliet eind 1987 haar oude adres aan de Grote Kerkstraat 24. Hiermede kwam een einde aan een verblijf van bijna tweehonderddertig jaar op deze plaats. Dit gebeuren was voor het bestuur van "De Hervormde stichting De Hofwijck" aanleiding om de geschiedenis van deze periode op een overzichtelijke wijze te boek te laten stellen.
Gebrek aan gegevens was er niet, hoewel zich uiteraard ook hier hiaten voordeden.  Zoals bij alle pogingen om het verleden te beschrijven, is het eveneens bij dit stukje kerkgeschiedenis moeilijk te kunnen meevoelen met de mensen over wie men schrijft.
Staande op de plek waar het gebeuren in het verleden heeft plaatsgevonden kan men soms iets van zo'n historische sensatie ervaren. Daarvoor is echter kennis van de juiste feiten noodzakelijk. Voor ons, levend in het laatste kwart van de 20ste eeuw, zal het echter uiterst moeilijk zijn zich in te denken in de situatie van de mensen die hier in de 18de en 19de eeuw hebben gewoond. Velen zal het zelfs moeite kosten een juiste voorstelling te verkrijgen van de 20ste eeuw vóór 1945. Weten van en horen over armoede geeft nog geen juist begrip van de werkelijkheid.

trochpaden

oantinkens fan d.a. tamminga oan syn libben en wurk 

geart de vries, leeuwarden 2009

€ 5,00

It libben fan Douwe A. Tamminga falt likernôch gear mei de ieu dy't achter ús leit. Yn de petearen dy't Geart de Vries mei him hâlden hat, sjocht de njoggentichjierrige dichter werom op syn tiid.
Mei syn markante persoanlikheid en keunstnerskip is Douwe Tamminga in sintrale ferskining yn it kulturele Fryske fermidden fan de tweintichste ieu. Syn dichtbondels, mar ek syn toanielstikken en romans hawwe grutte yndruk makke. As learaar, redakteur fan it ferneamde neioarlochske literêre tydskrift De Tsjerne, meiwurker fan it Grut Frysk Wurdboek en as bestjoerder hat er in soad út 'e wei set.
Yn Trochpaden moetet de lêzer de mins achter it wurk. Douwe Tamminga fertelt frijút oer syn opgroeien yn 'e kontreien om Frjentsjer hinne, de swiere krisis- en oarlochstiid, it yn 'e kunde kommen mei de literatuer, syn houlik mei Sjouk Piebenga en it libben en jong ferstjerren fan harren iennichste soan Anne. Syn kontakten mei bekende skriuwers en yntellektuelen lyk as Jan Piebenga, Fedde Schurer, Fokke Sierksma, E.B. Folkertsma en Anne Wadman komme fansels wiidweidich oan 'e oarder.
Trockpaden is in boek mei in grutte dokumintêre wearde oer in man dy't alle belangrike foarfallen fan ús tiid bewust meimakke hat. Syn libbensferhaal is net allinne it relaas fan ien fan de wichtichste Fryske skriuwers fan dizze ieu, mar ek it ferhaal fan de tweintichste ieu yn Fryslân. 

van vitus naar titus

meditatieve wandeling door leeuwarden

ida jorna en maarten van klaveren, Leeuwarden 2009

€  8,95

Wandelen door het oudste deel van de binnenstad van Leeuwarden is op zichzelf al een beleving vanwege de mooie gevels, de vele gevelstenen en andere versieringen. In dit boekje zijn meer dan 100 foto's afgebeeld. We lopen in deze meditatieve wandeling langs plaatsen van kerken en vroegere kloosters en staan stil bij personen die hier hebben geleefd, of bij heiligen die de gelovigen in die tijd konden bezielen en begeesteren of bemoedigen. De wandeling laat ons een klein stukje zien van het Sint Jacobspaad naar Santiago de Compostella (de Sint Jacobsstraat). Door bij de verschillende punten stil te staan zal de wandeling zonder meer inspirerend zijn.

havank

wie was die man? 

henk van der meulen, leeuwarden 2009

€ 15,00

Sinds de dood van Havank op 22 juni 1964 in hotel Amicitia te Leeuwarden is de berichtgeving over zijn leven en werk in de Leeuwarder Courant niet verstomd. Zijn dood, zijn begrafenis, zijn grafsteen, zijn naleven en de voortzetting van de avonturen van de Schaduw door Pieter Terpstra hebben voor een onafgebroken stroom artikelen en berichten gezorgd. De meeste werden geschreven door Henk van der Meulen, de legendarische journalist die Havank in zijn laatste jaren goed gekend heeft. Dank zij de Stichting Digitaal Archief Leeuwarder Courant konden wij al deze triviale berichten opdelven uit de goudmijn die de Leeuwarder Courant sinds 1752 is.
Na zijn afscheid in 1987 als redacteur van de Leeuwarder Courant balde Henk van der Meulen al zijn herinneringen aan Havank samen in een anekdotisch portret onder de titel "Havank in Amicitia" en gaf hij in een ironische lezing zijn persoonlijke visie op de mens achter de schrijver. Deze late geschriften bieden ons een onthutsende blik in de ondoorgrondelijke ziel van Havank. Met mededogen en milde spot wordt een scherpzinnig antwoord gegeven op de klemmende vraag: Havank - Wie was die man? 

skun putsers gud

leeuwarder ferhaaltsjes

anne feddema, Leeuwarden 2009

€  15,00

Skúnpútsersgúd is un bloemlezing úte ferhaaltsjes die Anne Feddema in 1985 - 1991 en 2002 -2006 wekeleks foorlas op Omrop Fryslân.

willem cornelis de groot (1853 - 1939)

architect in friesland 

marloes eskens, leo van der laan en be lamberts, leeuwarden 2009

€ 19,50

De Leeuwarder volkswijken Hollanderwijk, Indische buurt, Saskiabuurt en Nieuw Eigen Brood Bovenal zijn stuk voor stuk ontwerpen van de Friese architect Willem Cornelis de Groot (1853 - 1939). Zo'n honderd jaar geleden was hij een van de belangrijkste architecten in Friesland. Toch kennen maar weinigen zijn naam nog, ondanks het feit dat in Leeuwarden, maar ook in de rest van de provincie veel beeldbepalende gebouwen van zijn hand te vinden zijn. Het Sint Anthony Gasthuis, het Diaconessenhuis en het Gabbemagasthuis zijn maar een paar van zijn belangrijkste opdrachten. Daarnaast ontwierp De Groot tal van woonhuizen, winkels en boerderijen.
Dit boek, gebaseerd op recent onderzoek, brengt W.C. de Groot en zijn werk opnieuw onder de aandacht. Naast informatie over zijn belangrijkste en opvallendste ontwerpen bevat het ook een uitgebreide biografie, een stijlbeschrijving en een oeuvrelijst met bijna tweehonderd bouwprojecten. Een rijk geïllustreerd eerbetoon aan een van Frieslands meest in het oog springende architecten.

inkijk. interieurs in de hollanderwijk

inleiding marloes eskens, foto's ton aartsen,  gedichten alfred stucki e.a., Leeuwarden 2009

€  15,00

In 2002 werd de Hollanderwijk aangewezen als rijksmonument. Dat geldt voor de buitenkant van de huizen en behoedt de wijk de komende honderd jaar voor afbraak. Minstens zo belangrijk is dat er binnen de muren van dat monument gewoond wordt. De 177 woningen bestaan uit meer dan twintig verschillende typen, waarbij vooral de hoekwoningen zich onderscheiden van die in de in de zijstraten van de Hollanderstraat. De tussenwoning met gang, de kamer ernaast en de keuken in de uitbouw komt het meest voor. De oppervlakte van de woonkamers varieert van 25 tot 30m2. Het zijn dus vergelijkbare ruimtes en het is interessant om te zien hoe die naar de smaak van de bewoners volstrekt verschillend zijn ingericht. Daarom ontstond het idee de interieurs van de woningen in de Hollanderwijk vast te leggen. De foto's geven een nieuwsgierig inkijkje in het leven van de mensen die er nu wonen en zijn daarmee tegelijkertijd een tijdsbeeld.  

sint bonifatiuspark leeuwarden 

hans offringa, leeuwarden 2009

€ 24,95

Het gebied waar nu het Sint Bonifatiuspark verrijst, ademt het verleden van Leeuwarden. In het voormalige Bonifatiushospitaal heeft menig Leeuwarder het eerste levenslicht gezien. De Drie Dukatons en het oude waterloopje de Oude Meer blijven bewaard, maar het hospitaal verdwijnt. Daarmee verdwijnt ook de tastbare herinnering. Het is belangrijk dat dit stukje stadshistorie wordt vastgelegd. Met dit boek maakt u een reis door het verleden. U leest over Bonifatius, de eerste bewoners van Leeuwarden en over het Bonnehos. Het geeft ook een blik op de toekomst: het Sint Bonifatiuspark waar Leeuwarders op een historische plek hun nieuwe toekomst vinden.  

oorsprongen van het stadsfries

van bree & versloot, Leeuwarden 2009

€  27,50

Er zijn al veel boeken over het Stadsfries geschreven. Het bijzondere aan het boek Oorsprongen van het stadsfries (gedrukt door de AFUK) is niet alleen dat het op populair wetenschappelijke wijze het Stadsfries in steden als Leeuwarden, Sneek en Bolsward beschrijft, maar ook dat dat uitvoeriger is gedaan dan ooit tevoren. Het Stadsfries was gedurende een groot deel van de 20e eeuw de belangrijkste voertaal in steden als Leeuwarden, Sneek en Bolsward. De identiteit en de oorsprong van het Stadsfries zijn lang onderwerp van discussie geweest. Is het Nederlands in een Friese mond? En zo ja, is dat dan een goed gelukte poging van Friezen om Nederlands te spreken of is die poging ergens op de helft blijven steken?

Gedichten in gedachten 

f.g. hollander met medewerking van erica hollander,
dhr. b.a. brandsma, bauke nijboer, joke de jong en grietje tanahatoe, leeuwarden 2009 3e druk

€ 2,00

Boekje opgedragen aan de vrouw F.G. Hollander met diverse gedichten, zoals: Hoop, Einde of begin, Nederlandse taal en nog vele anderen.  

oorsprongen van het stadsfries

van bree & versloot, Leeuwarden 2009

€  27,50

Er zijn al veel boeken over het Stadsfries geschreven. Het bijzondere aan het boek Oorsprongen van het stadsfries (gedrukt door de AFUK) is niet alleen dat het op populair wetenschappelijke wijze het Stadsfries in steden als Leeuwarden, Sneek en Bolsward beschrijft, maar ook dat dat uitvoeriger is gedaan dan ooit tevoren. Het Stadsfries was gedurende een groot deel van de 20e eeuw de belangrijkste voertaal in steden als Leeuwarden, Sneek en Bolsward. De identiteit en de oorsprong van het Stadsfries zijn lang onderwerp van discussie geweest. Is het Nederlands in een Friese mond? En zo ja, is dat dan een goed gelukte poging van Friezen om Nederlands te spreken of is die poging ergens op de helft blijven steken?