Oorlogsaffiches HCL digitaal beschikbaar
Eén van de fraaiste verzameling affiches uit de Tweede Wereldoorlog in Nederland is onlangs gedigitaliseerd. Sinds vorige week zijn ruim 1400 affiches uit de jaren 1937 -1948 beschikbaar via de beeldbank van het HCL. Dit project kon worden gerealiseerd door amenwerking met o.a. het Ministerie van VWS en het NIOD in het kader van het Programma Erfgoed van de Oorlog.
In 1984 schonk de Jan de Roos aan het HCL (toen nog Gemeentearchief) een omvangrijke en interessante verzameling oorlogsdocumentatie. Het belangrijkste deel van de vergaarde documentatie bestaat uit de verzameling affiches. Op verschillende manieren kwam De Roos aan het materiaal.
Door zijn werk als gemeenteambtenaar (o.a. in Achtkarspelen) kon hij beslag leggen op gave exemplaren van Nederlandse en Duitse proclamaties en verordeningen. Een andere tactiek was de persoonlijke benadering van de beheerders van de distributiepunten der nationaal-socialistische propaganda, zowel in zijn woonplaats Leeuwarden als elders in het land. De Roos zag dit als puur zakelijke contacten -in het belang van de wetenschap- en de benaderde nazi-functionarissen stelden hem, vaak enigszins verbaasd, de gevraagde affiches en publicaties ter hand.
Behalve de vele gave plakkaten bevat de verzameling ook ettelijke zwaar beschadigde exemplaren die naderhand door De Roos zelf hersteld zijn. Duidelijk gaat het hier om van de muur getrokken materiaal. Bekend is het verhaal dat De Roos achter de affiche-plakker aanliep en de vers opgehangen exemplaren van de muur nam. Hiervoor door de politie opgebracht naar het bureau, zag hij een nog niet in zijn bezit zijnd aanplakbiljet aan de wand van de wachtkamer hangen, waarop hij zich ook dit exemplaar toeëigende. Zelf ontkende De Roos deze verhalen: hij had wel verlopen affiches van muren gehaald en was wel eens aangehouden, maar dat was alles.
Tot zijn ziekte en dood in 1986 heeft De Roos zich beziggehouden met het ordenen van het materiaal in het HCL. In 1990 verscheen een catalogus en was er een overzichtstentoonstelling te zien. In de loop der jaren zijn gedeelten van de verzameling uitgeleend aan personen en instellingen onder andere t.b.v. exposities.
